VELIKI RAT

„Veliki rat je prvorazredna senzacija naše književnosti.“D. Ređep

Povest o Velikom ratu, u širokom prostornom i vremenskom planu, (četiri godine rata, sva evropska bojišta, sve suprotstavljene strane), utemeljen na mnoštvu istorijskih realija, besprekorno obogaćen simboličkim, nadrealnim i fantastičnim, spojio je fizičko i metafizičko egzistiranje u polifonu priču o nepobitnoj istorijskoj činjenici, koja u romanu dobija sasvim novo značenje.

Protagonisti Velikog rata su krunisane glave, revolucionari, umetnici, žbiri, proizvođači imalina i krojačice. Prodavci začina, kompozitori, lekari, budući diktatori, izgladnele prodavačice ljubavi, kafedžije i mužici što predsmrtno progovaraju nepoznatim jezicima. Deca i starci. Muškarci i žene. Oni, što su hteli da leče sujetu i hrane ego i oni, što su plakali nad smrću neprijateljskih vojnika.

Veliki rat je istorijsku realiju svetskog sukoba i njen hronotop upotrebio da bi kazao večnu misao: Gotovo svi su u ranjenoj Evropi u rodu: stričevi udaraju na bratance, očevi na ćerke udate u tuđini, dedovima su unuci krvni neprijatelji... Ovo je sublimacija svevremenske priče o odnosu dobra i zla, o dualizmu čovekovom, kroz sukob tvoračkog i destruktivnog, Erosa i Tanatosa.

Veliki rat je svet u malom, vavilonsko višeglasje nesrećnih jurišnika na tron ideje, slave, trajanja.


Ana Stišović Milovanović