PROCIJEP

PROCIJEP
Praveći razliku između istoričara i pisca, Hegel se poslužio slikom generala:
istoričara zanimaju generalove ideje ili trenuci u kojima donosi krupne odluke,
pisac obraća pažnju na generalove čizme koje gaze cveće, a da toga general nije
svestan.
I u romanu Procijep Utješanovića, pored Vula Žurića i Vladimira Kecmanovića
jednog od najznačajnijih sarajevskih srpskih pisaca mlađe generacije, novija
istorija, ili bolje reći građanski rat u Bosni i Hercegovini, prikazana je s pozicija
cveća zgaženog teškim vojničkim čizmama.
Gotovo većina Utješanovićevih junaka nije svestna posledica ratnih bubnjeva
koje se daleke 1992. osećaju u Sarajevu, uljuljkana u ideje o mogućem
zajedničkom životu ljudi raznih vera i nacionalnosti, tim pre što je ta ideja bila
zaživela u Titovoj Jugoslaviji. Ali početak rata sve dotadašnje društvene
vrednosti izvrće na glavu i osnovna misao junaka romana Procijep jeste kako
izbeći taj rascep, kako – u krajnjem slučaju – sačuvati glavu. Ne zna se kome je
tih ratnih dana u Sarajevu teže: Bošnjacima koje Srbi tuku sa okolnih brda, da li
Srbima koji su takođe meta tih istih Srba i koji u svakom trenutku mogu postati
žrtve bošnjačke osvete. Roman je iskrena i potresna priča o preživljavanju,
često začinjena crno-gorkim humorom, u svojoj osnovi duboko antiratna.
Milisav Savić